تاریخ علم حقوق (12): قوانین بِرِهونها در ایرلند
.jpg)
سِر هنری ماین، حقوقدان و مورخ برجسته، قوانین بِرِهون را—که به مدت بیش از هزار و دویست سال بر ایرلند حاکم بود—«مجموعهای استثنایی از قوانین کهن» توصیف میکرد که «بهطرزی شگفتیآور خاستگاهی ناب داشتند». این مجموعه قوانین مشتمل بر قوانین مصوّب نبود، بلکه شامل احکام صادرهی برهونها بود. برهونها داورانی بودند که بر پایهی قوانین عرفی به حل اختلافات اقدام میکردند. جوسایا بلکمور، پژوهشگر علم حقوق، معتقد بود که کار برهونها بیش از کار قضات امروزی بود—«آنها قانونگذار، آموزگار قوانین عرفی آن سرزمین و شارح و مفسر و حافظ سنتهای حقوقی بودند».
قوانین برهونها طی سدهها بسط یافت و از طریق سنت شفاهی نسلبهنسل انتقال یافت. بهجهت تسهیل در تداوم سنت شفاهی و بهخاطرسپردنش، قوانین مذکور بهصورت اشعار آهنگین تنظیم شده بودند. نخستین روایت مکتوب و مدوّن از این قوانین در حوالی سال 250 میلادی، طی دوران فرمانروایی شاه کورماک، پدید آمد. دو قرن بعد، سنت پاتریک نُه مرد را مأمور بازبینی قوانین برهونها و سازگارکردنشان با آموزههای مسیحی کرد. در سال 441، حاصل کوششهای آنها اثری شد به نام “Senchas Mar” («کتاب کبیر قوانین ایرلندی»). روایتی تجدیدنظرشده از این اثر تا قرن هفدهم، زمانی که حقوق انگلیسی کاملا جایگزینش شد، بر سرزمین ایرلند حکمفرما بود.
مقالهای انتشاریافته در «نشریهی انجمن حقوق» توضیح میدهد که «مضمون اصلی قوانین برهونها فعل شرافتمندانه بود... وقتی قانون اعلام میشد همهی افراد آن را بهمنزلهی قانون آن سرزمین میپذیرفتند و زانپس قطعا باید از آن پیروی میکردند». اساس قوانین مذکور جبران خطاها بود و هر خطایی—نقض مفاد یک قرارداد، واردآوردن خسارت یا یک جرم بیپرده و آشکار—تخلف خوانده میشد و غرامتش پرداخت جریمهی مقررشده توسط یک برهون بود. این جریمه حقالزحمهی برهون مربوطه را هم شامل میشد. احکام برهونها را مقامات حکومتی به اجرا درنمیآوردند. اما توقیف اموال شخص مدیون تا زمان پرداخت جریمه مجاز بود. هیو اِی. کارنی در مقالهی خود در «نشریهی انجمن حقوق» یادآور شده است که «مقاومتی در برابر اجرای احکام برهونها وجود نداشت، زیرا قدرت تمامعیار افکار عمومی پشتوانهی آنها بود... تنها راه شانهخالیکردن از اجرای قانون گریختن از آن سرزمین بود».
ترجمه از
Roffer, H. Micheal, The Law Book: from Hammurabi to the International Criminal Court, 250 Milestones in the History of Law, Sterling New York, 2015.
کلمات کلیدی:
تاریخ حقوق، داوری، دادرسی، ایرلند
